Dus ik hoef niet in één keer goed te kiezen?
“Het pad hoeft niet recht te zijn”
Hoe voelt het als je jong bent, een opleiding kiest die logisch lijkt, en dan na een paar maanden moet toegeven dat het toch niet klopt? Niet omdat je niet wilt, niet omdat je ‘lui’ zou zijn, maar omdat het in de praktijk anders blijkt dan je had gedacht. Omdat je ineens voor een groep moet staan terwijl je daar nog helemaal niet aan toe bent. Of omdat je merkt dat je veel meer theorie krijgt dan je had verwacht, en het tempo je overvalt.
In het mbo gebeurt dat vaker dan we denken. Studenten starten hoopvol, maar merken gaandeweg dat hun keuze wringt. Officieel kun je overstappen, maar vaak pas na de zomer. De maanden ertussen vormen een ongemakkelijke tussentijd: je zit nog in een klas waar je je niet meer thuis voelt, de motivatie zakt, en je denkt al snel dat jij “de enige bent” die twijfelt. In precies die ruimte werkt Allard Teeuwen. Als mentor van de oriëntatieklas bij CIOS begeleidt hij studenten die vastlopen. Hij begrijpt dat zoeken zelf maar al te goed. Omdat hij in zijn eigen loopbaan dezelfde onzekerheid heeft gevoeld als de jongeren die nu tegenover hem zitten.
Nieuwe pilot
“Ik ben mijn eigen loopbaanadviseur geweest,” zegt Allard. “Met memo-blaadjes waarop ik probeerde te begrijpen: wie ben ik, wat kan ik, wat past bij mij?” Zijn loopbaan begon in de logistiek, ging via een uitzendbureau en zelfs een jaar militaire politie. Niet als mislukkingen, maar als etappes. “Ik wist gewoon niet wat ik wilde. Ik vond te veel dingen leuk. En ik had niet de begeleiding die ik nu zelf probeer te geven.”
Dat maakt hem geen dramatische ‘ervaringsdeskundige’, maar iemand die studenten benadert zonder oordeel. “Je moet die verbinding eerst maken”, zegt hij. “Eerst relatie, dan beweging.”
Die aanpak is precies wat de oriëntatieklas nodig heeft. De jongeren die hier terechtkomen, zitten niet vast; ze zitten ertussenin. “Ze voelen zich soms alsof ze hebben gefaald”, vertelt Allard. “Maar dat is niet zo. Ze hebben gewoon meer tijd nodig om te ontdekken wat bij ze past.”
Samenwerken voor verbetering
Samen met een collega zorgcoördinator, loopbaanadviseurs en Studentenbegeleiding werkte hij aan de nieuwe pilot: een klas voor studenten die tijdens hun eerste jaar willen switchen maar nog nergens kunnen instromen. Een compacte structuur, maar vooral een plek om opnieuw te kijken naar hun eigen motivatie. “We willen geen restklas”, benadrukt hij. “Het is een bewuste tussenstap. Dat moeten studenten ook voelen.”
“Ze denken vaak dat ze de enigen zijn die twijfelen”
De maanden tussen ‘dit past niet’ en een nieuwe opleiding kunnen in het mbo zwaar wegen. “Ze denken vaak dat ze de enigen zijn die twijfelen. Terwijl dat gewoon niet zo is.” De oriëntatieklas moet niet alleen een programma bieden, maar ook een adempauze.
Daarom werkt Allard nauw samen met studentenbegeleiding. “We doen het echt samen,” zegt hij. “Wat een student daar vertelt, weet ik ook. Dat geeft vertrouwen. Je hoeft niet steeds opnieuw te beginnen in een nieuw gesprek.”
In het programma bouwt Allard korte beweegmomenten in, groepsopdrachten. “Sport is voor mij een manier om gedrag te lezen”, legt hij enthousiast uit. “In beweging zie je vaak dingen die je in een lokaal niet ziet. Wie helpt wie? Wie neemt het voortouw? Wie kijkt de kat uit de boom?”
Daarna bespreekt hij wat hij zag. Om samen te kijken: klopt dit beeld voor jou? Wat zegt dit over wat je nodig hebt?”
Wat het oplevert
De pilot laat na het eerste jaar opvallende resultaten zien. Van de 32 studenten vonden er 31 een nieuwe plek. Maar Allard vindt dat niet het belangrijkste. “Het belangrijkste is dat ze zich gezien voelen. Dat hoorde ik terug: ‘ik voel me gehoord’.” Hij glimlacht even. “Dat is iets wat in een reguliere klas niet altijd lukt. Dat is geen verwijt, dat is simpelweg hoe het werkt als je 28 studenten hebt.”
“Het pad hoeft niet recht te zijn”
Zijn eigen omwegen vormen inmiddels een stille onderlaag in elk mentoruur. “Ik vertel mijn verhaal weleens aan studenten,” zegt hij. “Dan zie je opluchting. Dat ze denken: oké, dus ik hoef niet in één keer goed te kiezen.” Er zit geen heldenverhaal in zijn woorden, eerder een rustige vaststelling. “Soms heb je die omwegen nodig om op de juiste plek te landen”, zegt hij. “Als ik op mijn 18e CIOS had gedaan, weet ik niet of ik klaar was om voor een groep te staan. Sommige dingen hebben nu eenmaal tijd nodig”, sluit hij af.
