Verbeterde taalvaardigheid opent werelden
"Zodra iemand de eerste stap zet, zie je diegene groeien. Letterlijk en figuurlijk.”
Ruby Meijs is docente Nederlands als tweede taal (NT2) en projectleider bij VISTA college. In Parkstad zet ze zich in voor volwassenen die moeite hebben met lezen, schrijven of digitale vaardigheden. “Zodra iemand de eerste stap zet, zie je diegene groeien. Letterlijk en figuurlijk.”
Niet durven zeggen dat je niet kunt lezen
“Ze zeggen dat ze hun bril zijn vergeten. Dat ze het formulier thuis wel invullen. Of ze vermijden het gewoon helemaal.” Veel volwassenen die moeite hebben met lezen en schrijven, houden dat verborgen. Soms uit schaamte, soms uit angst. “De impact is groot. Van ouders die hun kinderen niet kunnen voorlezen tot mensen die hun post niet durven openen – met alle gevolgen van dien.”
In haar werk als projectleider basisvaardigheden helpt Ruby verschillende partners samen te brengen als het gaat om lage basisvaardigheden, of het nu om taal- of digitale vaardigheden gaat. Ze ziet wat er gebeurt als iemand de stap zet naar school of de bibliotheek: “Er gaan werelden open.” Maar denk ook aan rekenen. Laaggecijferdheid is een begrip dat je steeds vaker tegenkomt en een onderschat probleem. Denk bijvoorbeeld aan het lezen van een busschema of het correct innemen van medicijnen. “Ik had dit veel eerder moeten doen.” Dat hoort Ruby dan ook vaak van mensen die uiteindelijk toch de stap naar school hebben gezet.
Bewustwording begint bij vertrouwen
Ruby werkt in Parkstad, een regio waar laaggeletterdheid bovengemiddeld voorkomt. Het is vaak een generatieprobleem. “We kunnen lesgeven, maar waar het vooral om gaat, is dat we het gesprek aangaan en het taboe doorbreken. Mensen moeten zich veilig voelen om hulp te vragen.” Je goed in je vel voelen doordat je zelfstandiger kunt leven, is zoveel belangrijker dan het kunnen schrijven van een foutloze, moeilijke brief. Daarom organiseert Ruby ook trainingen voor huisartsen, werkgevers, hulpverleners en andere professionals. Ze leert hen hoe je signalen van laaggeletterdheid kunt herkennen en hoe je het gesprek daarover aangaat.
Daarnaast begeleidt ze taalambassadeurs: ervaringsdeskundigen die zelf laaggeletterd zijn geweest en nu anderen helpen. “Zij testen bijvoorbeeld ziekenhuisfolders op begrijpelijkheid of controleren brieven van de gemeente. Je schrikt ervan hoe ingewikkeld sommige teksten zijn. Tijdens de trainingen delen zij hun persoonlijke verhaal. Hun bijdrage is daarbij heel waardevol.
Nieuwsgierigheid als eerste stap
Voor Ruby begint leren met nieuwsgierigheid. “Het moment dat iemand denkt: hoe zou het zijn als ik wél… – dat is waar het om draait.” Ze ziet hoe krachtig het is als mensen weer grip krijgen op hun dagelijks leven. “Een vrouw vertelde me dat ze eindelijk zonder stress de bus durfde te pakken. Iemand anders raakte ontroerd toen hij zijn dochter voor het eerst een boek kon voorlezen. Verandering begint pas echt als we het samen doen: met taalambassadeurs, gemeenten, zorgverleners en docenten.”
Samen bouwen aan een toegankelijke regio
Ruby doet het niet alleen. Ze werkt actief samen met bibliotheken, gemeenten, bedrijven en zorginstellingen. “Taalvaardigheid is geen individueel probleem, maar een maatschappelijke uitdaging die we samen moeten oplossen,” zegt ze.
Haar droom? Een samenleving waarin iedereen kan meedoen, ongeacht achtergrond of niveau van taalvaardigheid. “Om dat te bereiken, moeten we de kloof tussen mensen met sterke en minder sterke basisvaardigheden verkleinen. Dat begint met openheid: het onderwerp moet worden genormaliseerd. Iedereen ontwikkelt zich een leven lang, op allerlei gebieden. Alleen zo bouwen we aan een sterke samenleving.”
Neem contact op met Ruby
Heb je nog andere vragen voor Ruby? Je kunt haar benaderen door te mailen naar r.meijs@vistacollege.nl.
Meer weten over taal- en basisvaardigheidstrajecten bij VISTA college? TAAL+ van VISTA college staat voor kwalitatief, uitdagend en inspirerend onderwijs. We streven ernaar dat elke deelnemer (NT1/NT2) zo snel en efficiënt mogelijk zijn of haar doel bereikt. Op vistacollege.nl/taal vind je alles over de mogelijkheden voor jou of iemand in je omgeving.
